dierenadvies

door Herman Aa
www.dierenadviesonline.nl

Algemeen
Konijnen zijn geen knaagdieren, maar behoren tot de orde der Lagomorpha. Ze bezitten 4 snijtanden in de bovenkaak (2 grote en daarachter 2 kleine) en 2 snijtanden in de onderkaak.
Konijnen 'coprophageren', d.w.z. dat de ontlasting van ‘s nachts (kleinere en vooral zachtere keutels) wordt opgegeten. Dit hebben ze nodig, omdat hierdoor naast vitamine B en K, ook eiwitten worden opgenomen - dit wordt gevormd in de blinde en dikke darm.

* Rode urine
De urine is vaak donker en roodbruin, dat wordt veroorzaakt door kleurstoffen uit de voeding en door een bepaald hormoon, dat afgescheiden wordt tijdens de bronstige periode. Het wordt vaak ten onrechte voor bloed of een blaasontsteking aangezien.


* Konijnen eten onder bepaalde omstandigheden de jongen op. Dit kan gebeuren bij  overbevolking,  een te kleine kooi en bij overbevolking van het nest. Het kan ook ontstaan door teveel licht, lawaai of de geur van een naburige ram(melaar) en de jongen kunnen dan verspreid of verstoten worden door de voedster.
* Ze kunnen bij ‘alarm’ krachtig roffelen met de achterpoten en bij angst gillen of krijsen.
* Een konijn is ‘zindelijk’ dwz dat ze meestal - soms pas na enige training - een vaste ontlastingsplaats opzoeken.
* Ze kunnen niet goed tegen hoge tonen zoals bijv. van een televisietoestel, ze worden hierdoor onrustig.
* Leeftijd aanschaf: 6-8 weken
* Gemiddelde leeftijd: 5-10 jaar (sommige echter 15 jaar)


Oppakken
Even vasthouden: met een hand het rugvel grijpen kan - is niet konijn-vriendelijk  - en dan met de andere hand de achterkant ondersteunen.

Langere tijd
vasthouden: konijn op de onderarm zetten met de kop bij de elleboog en met de andere hand het wegspringen beletten, of een kist of doos met deksel tegen het wegspringen (denk aan voldoende luchtgaten).
Konijnen kunnen de rug breken bij fel verzet door afzetten met de achterpoten. Als de achterpoten los van de grond komen, willen konijnen wegspringen - goed opletten dus!!
De meeste konijnen hebben er een hekel aan om telkens vastgepakt  te worden en kunnen agressief reageren, tenzij je hun vertrouwen al gewonnen hebt.

Niet doen:
*
Konijnen alleen - in hun eentje - houden!
* Konijn aan oren of nekvel optillen.
* Konijn in de kooi van of vlakbij cavia’s zetten omdat ze daar nogal eens
   vechtwonden en de daaruit voortkomende infecties van oplopen.
* Tamme konijnen contact laten hebben met wilde soortgenoten.
* Konijn zonder toezicht los in de kamer laten lopen
   (ze knagen graag aan kabels etc.)
* Konijn wassen, tenzij door de dierenarts voorgeschreven.
* Konijn zoetigheid geven (ze lusten het wel!!)
* Konijn gras van wegbermen geven, waar honden worden uitgelaten
   (overbrengen van parasieten)
* Konijn overmatig veel knuffelen of mee in bed nemen; laat het dier in
   zijn waarde.

Huisvesting
* Houten hok: glad hout of hout met metaal afgezet; het hout niet
   verven maar alleen aan de buitenkant carbolineren en zorgen voor
   een waterdichte (bij een buitenhok) bovenzijde.
* Een luifel tegen inregenen en een ruif om verspilling en vervuiling van
   het voedsel te voorkomen.

Bescherm ze tegen tocht, vocht en felle zon
* Voor een optimale huisvesting van het konijn binnenshuis zijn uitstekende
   kooien verkrijgbaar bij de dierenspeciaalzaken.
* Kooien met een dichte plastic bovenkant zijn af te raden. Ze zijn laag en
   benauwd en het konijn heeft geen contact met de buitenwereld.

Bodembedekking
Stro op een houtvezellaag, nestmateriaal van papier, hooi of stro.Liever geen zand of zaagsel.

Schoonmaken van de kooi
Eenmaal per week - het ontlastingshoekje dagelijks. 
Om de 2 maand het hele hok goed reinigen met heet sodawater en goed laten drogen - urine-aanslag met azijn verwijderen.
Desinfecteren met bijv. 3% creoline of 1% halamidoplossing als een dier ziek is geweest en/of is doodgegaan. Dan ook alle strooisel wegdoen. Heeft het dier VHS gehad dan de kooi een half jaar niet gebruiken!

Omgevingstemperatuur
* 6-29  graden Celsius; (gemiddeld 18-21 graden Celsius)
* En zeker niet in een vochtige omgeving houden!
* Konijnen buiten in een ren laten lopen kan, maar zorg dan dat ze niet 
   weg kunnen  lopen en dat ze geen uitweg kunnen graven (gazen bodem
   in de ren) en bescherm ze tegen roofdieren zoals katten, uilen, wezels en
   oververhitting (te felle zon).
* Een konijnenheuvel biedt een natuurlijke omgeving, maar bij ziekte of voor
   observatie zijn de dieren dan wél onbereikbaar.

Verzorging
* Controleer de vacht regelmatig op ongedierte, wonden en kale plekken.
* Kijk regelmatig even in de oren of er geen korsten inzitten (oormijt)
* Zorg dat de nagels en de tanden niet te lang kunnen worden.
* Knip de nagels of laat ze door de dierenarts knippen.
* Borstel konijnen die teveel haar verliezen dagelijks met een zachte borstel.
* Meestal is het niet nodig ze te borstelen omdat konijnen elkaar verzorgen 
* Houdt de ontlasting in de gaten (diarree).
* Anti-Myasis gebruiken tegen vliegjes die ernstige infectie - myasis - geven.  
* Was de handen na ieder contact met het konijn of zijn omgeving (strooisel)
   en leer dit ook uw huisgenoten.

Voeding:
Pellets: gem. 30 gram per kg lichaamsgewicht – veel konijnen zijn te vet - en
             altijd hooi.
Daarnaast kunnen de volgende voedselsoorten als versnapering of kleine aanvulling worden gegeven:
Groenvoer zoals paardebloemen, weegbree, gras, altijd vers geven, wassen en goed (af)drogen.

Groenten en fruit:
Boerenkool, bloemkoolbladen en stronken, wortelen en loof, appel met schil.
Groenten altijd vers geven, dus niet gekookt.
Niet ineens overgaan op ander voer - langzaam opbouwen in bijv. 1-2 weken.
Groenten en fruit altijd eerst wassen en drogen.
Nooit voedsel uit de koelkast geven dat niet eerst op kamertemp is gebracht.

Voorzichtig
met koolsoorten, sla en klaver - deze kunnen al in zeer kleine hoeveelheden gasvorming in de darmen veroorzaken.

Granen:
(gerst, haver, tarwe) en oud (droog) bruin brood

Knaaghout:
bijv. beukentakjes met blad, wilgentakken of een flink blok hout.

Giftig zijn:
Rauwe bonen, kiemende aardappelen, boterbloem, speenkruid, gouden regen, taxus en rododendron. Een konijn eet alles wat men hem voorzet en kan zelf geen onderscheid maken tussen giftige en niet giftige planten.


Drinkwater:
Altijd een stevig bakje vers drinkwater, liever dan een flesje met drinknippel. Geen melk geven!!
Een winterwortel kan ‘s winters bij vorst zorgenvoor wat vocht .
Een konijn van 1 kg drinkt ongeveer 100 ml water per dag, tenzij veel groenvoer gegeven wordt, dan drinken ze zo’n 50 ml/dag.

Een gezond konijn is:
- Gevaccineerd tegen VHS en Myxomatose (1x/jaar)
- Actief, levendig, heeft belangstelling voor de omgeving, waarbij de 
  neusvleugels voortdurend bewegen.
Heeft:
- Schone, heldere, open ogen en een schone neus en bek.
- Schone oren
- Nagels en tanden van normale lengte en stand, dus de tenen worden
  niet opgeduwd door de lengte van de nagels.
- Een gladde, aaneengesloten en glanzende vacht zonder parasieten,
  wonden of kale plekken.
- Een ronde, niet te dikke buik en een schone anaalstreek.
En:
- Beweegt zich op normale wijze voort.

VHS, MYXOMATOSE en MYIASIS:

* VHS
Is een afschuwelijke virusziekte van konijnen die altijd een dodelijke afloop heeft en zich zeer snel verspreid.
Konijnen kunnen vanaf 8 weken getroffen worden door de ziekte, maar er is nu een jaarlijkse vaccinatie, die  samen met het myxomatosevaccin wordt gegeven door de dierenarts (zie www.uw-dierenarts.nl specialisatie knaagdieren).
Het VHS-virus wordt niet alleen overgebracht door geïnfecteerde konijnen, maar ook door ongedierte en andere huisdieren. Het virus zit in water en in voedsel en mensen kunnen het via hun kleren overbrengen, vogels via vogelpoten en – poep. Vliegen kunnen het overbrengen, het virus zweeft in de lucht. Dus binnen houden is geen oplossing, vaccineren wél.
Symptomen:
Een geïnfecteerd konijn wordt stiller, krijgt vaak stinkende dunne diarree en de inwendige organen worden aangetast. Vaak sterven ze binnen een paar uur en zie je vaak bloed uit de neus bij het sterven.
Vaccineren:
Laat alle konijnen één keer per jaar, vanaf de achtste week vaccineren tegen vhs in combinatie met myxomatose, dat ook door stekende insecten wordt overgebracht.
Bij aankoop van een konijn eisen dat het wordt of al is gevaccineerd, (laten aantonen!) en dan twee weken in quarantaine houden, thuis of bij de fokker.
Daarna door de dierenarts laten nakijken en dan pas meenemen mét de gezondheidsverklaring van de dierenarts.
Niet vergeten!

* Myxomatose:
Is een soort pokkenvirus met een dodelijk afloop, dat door stekende insecten wordt overgebracht.
Symptomen:
Dikke, vochtige zwellingen op hoofd en snuit, gezwollen oogleden ("slaperige ogen"). Dan zwellen de lippen op en zie je kleine zwellingen aan de binnenkant van het oor, rond de anus en geslachtsorganen. Binnen een paar dagen ontstaat er een misvorming bij  de neus, mond en de oren. Daarna zie je een verkleving van de oogleden en ontstaat een pussige oog- en neusuitvloeiing.
De Myxomatose enting moet ook elk jaar gegeven worden.

Ons advies:

Laat alle konijnen in het voorjaar vaccineren tegen VHS in combinatie met Myxomatose.

* MYIASIS

Er is een preventief diergeneesmiddel ter bestrijding van de eitjes en larve van de gele bromvlieg (Lucilia Sericata) bij konijnen. (Anti-Myiasis - Beaphar).

Deze vlieg veroorzaakt Myiasis (madenziekte) door eitjes in de huid van het konijn te leggen. Maden die uitkomen kunnen bloedvergiftiging veroorzaken waardoor het konijn binnen 24 uur kan sterven. Anti-Myiasis wordt op de huid toegediend en biedt gedurende 2-3 maanden bescherming door eitjes & larven te bestrijden.

Gebruiksaanwijzing: de vlieg die Myiasis veroorzaakt wordt aangetrokken door uitwerpselen die aan het achterwerk van het konijn plakken. Verwijder aangekoekte uitwerpselen voor behandeling. Spray rondom de staart van het konijn. Behandel bij voorkeur in het voorjaar, voordat de vliegen actief worden.

Algemene adviezen voor zieke dieren:
Een ziek dier kan in elkaar weggedoken zitten, rillen, lusteloos zijn, niet eten, een dorre vacht hebben met uit elkaar staande haren. 

Wanneer u dit ziet:
- geef  ze extra warmte d.m.v. een lamp bij de kooi
- geef het dier rust, niet onnodig storen of oppakken
- bij niet drinken vocht (hooisoep) met een pipetje ingeven om de paar uur
- bij niet eten tanden en vooral de kiezen waarop zich vaak haken bevinden 
  controleren. Haken aan de kiezen moeten door de dierenarts bekeken en 
  verwijderd worden, anders is eten te pijnlijk en gaat het lekkerste hapje er
  nog niet in.
- bij diarree: hooi, hooithee - of -soep; beslist geen groenvoer!!

- blijft de diarree bestaan of is het konijn ernstig ziek dan naar de 
  dierenarts; meestal is er sprake van een dysbacteriose, coccidiose 
  of VHS

- wanneer het konijn niet gevaccineerd is en dan is redding vaak
   bijna niet mogelijk!

Succes!!

PS.
Konijnentip:
Surf eens naar:
www.konijnen.nl en de Stichting konijnenopvang - www.opvangfranky.nl